Aşık Veysel, Cumhuriyet devrinde eski aşıklık geleneğini devam ettiren gerçek bir saz şairimizdir.[1] Hece veznini şiirlerine ustalıkla uygulayan şairin, yazıp söylediği şiirlerinde “Veysel” mahlasını kullandığını görüyoruz. Veysel, şiirlerinde hecenin özellikle 6+5=11; 4+4+3=11; 4+4=8 vezinlerini tercih etmiş ancak, bir şiir için seçip kullandığı veznin duraklarına fazlaca itibar etmemiştir. Meselâ tahlili üzerinde çalıştığımız “Bu Bendeki Aşk Olmasa” başlıklı şiiri, hecenin 4+4=8’li veznine göre söylenmiş olmasına rağmen, bu şiirin; ikinci dörtlüğünün ilk üç mısraı; üçüncü dörtlüğün üçüncü mısraı; dördüncü dörtlüğün, dördüncü mısraı; son dörtlüğün ise ikinci ve dördüncü mısraları genellikle 3+5=8 şeklinde olup, şiirin asıl vezninin durak kuralına uyum göstermezler. 

      Veysel’in dili saf, sade, akıcı ve anlaşılır bir Anadolu Türkçesidir. Şiirlerinde bazen ağız özelliklerinden kaynaklanan bir söyleyişle; ‘bulamazsın’ı kelimesini “bulaman”, ‘kıymet’i “kıymat”, ‘kaybettim’ i  “kayıbettim”, ‘diye’ yi “deyi”, ‘bel ile, el ile, gül ile’ yi  “belinen, elinen, gülinen”, ‘yürüyorum, arıyorum, görüyorum’ u “yürüyom, arıyom, görüyom” şeklinde telaffuz eder. Yine üzerinde çalıştığımız şiirinde de görüldüğü gibi vezin ve kafiye zorlamalarından kaynaklanan bir söyleyiş özelliğiyle “Güzelliğin on para etmez” demez de “Güzelliğin on par’etmez”; yahut “Fikir başka başka olmasa” yerine “Fikir başka başk’olmasa” diyerek söyleyişini  şiirin 4+4=8 vezni ile “…köşk olmasa; “…meşk olmasa; “…başk’olmasa” gibi kafiye ve redif kuralına uyumlu hale getirir.

… yazının tamamını MÜREKKEP Kültür, Sanat, Edebiyat Serisi: 3’den okuyabilirsiniz.